Ψηφιακά Χειρόγραφα του “Λεξικού του Κύριλλου”

Επιστημονικά Υπεύθυνη (ΕΥ): Επίκ. Καθηγήτρια Μαρία Κωνσταντινίδου

Title: Digital Manuscripts of Cyril’s Lexicon (DMC Lexi)

Χρηματοδότηση: ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. (Αρ. Πρότασης 14890)

Συνεργαζόμενος φορέας: Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Διάρκεια: 01/01/2024 – 31/12/2025

url: http://cyril-lexicon.helit.duth.gr

Περιγραφή:  Αυτό που είναι γνωστό ως «Λεξικό του Κυρίλλου» είναι ένα εξαιρετικά μεγάλου μεγέθους ελληνικό λεξικό που πιθανότατα συντάχθηκε μεταξύ του τέλους του πέμπτου και των αρχών του έκτου αιώνα μ.Χ. Διασώζεται σε περίπου 200 χειρόγραφα, πολλά από τα οποία αποδίδουν το Λεξικό στον Άγιο Κύριλλο, Πατριάρχη Αλεξανδρείας (370-444 μ.Χ.). Το Λεξικό παραμένει ουσιαστικά ακόμα ανέκδοτο στις πολλές (και με πολλές παρεμβολές) γραμμές της παράδοσής του. Ο στόχος του προτεινόμενου Έργου είναι να θέσει τα θεμέλια της πρώτης περιεκτικής έκδοσης του Λεξικού του Κυρίλλου, η οποία θα καταγράψει τις διάφορες αναφορές και τα χειρόγραφα που κυκλοφορούν κατά τη διάρκεια των αιώνων και ανευρίσκονται στον ελληνικό χώρο. Στο παρελθόν, μόνο μικρότερες εκδόσεις έχουν υποστεί πλήρη ή μερική επεξεργασία και δεν υπάρχει επιστημονική συναίνεση σχετικά με την ακριβή σχέση αρκετών χειρογράφων. Ως εκ τούτου, οι στόχοι του Έργου αντιπροσωπεύουν τα πρώτα βήματα προς μια έκδοση πλήρους κλίμακας. Το Έργο σχεδιάζει να δημιουργήσει μια σχολιασμένη βάση δεδομένων με τα χειρόγραφα του Κύριλλου που θα καλύπτει τα τεκμήρια που φυλάσσονται εντός των συνόρων της Ελλάδας. Προσδοκεί να προσφέρει μια καλύτερη και ασφαλέστερη βάση για λύσεις του προβλήματος της σχέσης των χειρογράφων και ίσως τελικά των σωζόμενων recensions. Η έρευνα θα επικεντρωθεί στην α) εξαντλητική μελέτη όλων των μαρτύρων της παράδοσης του Λεξικού στην Ελλάδα και την πλήρη έκδοση αρκετών εξ αυτών, β) στον εντοπισμό ακέφαλων και αταύτιστων λεξικών που ίσως να συνδέονται με το Λεξικό του Κύριλλου, γ) διερεύνηση της δυνατότητας αυτόματης μεταγραφής των χειρογράφων, και δ) την χρήση ψηφιακών μεθόδων για την ανάλυση του στέμματος του Λεξικού.